Dit is een pagina van Natuurplakboek.be

NATUURPLAKBOEK nr 83

Door JOhan Opsomer – 29 juli 2009

Als je in onze lage landen langs de beken en grachten dwaalt om schoonheid te zoeken, dan zal je die zeker vinden in de vorm van een zwanenbloem.
Ze rijzen op vanuit de oever als een fontein van onnoemlijke pracht, die met een scherm van roodpaarse bloemetjes omhoogschiet als het eindejaarsvuurwerk van Melbourne of London.
Het geheel staat op een solide stengel die buigzaam sterk mee wiegt op het ritme van de wind. Zwanenbloemen zijn een lust voor het oog en jij bent niet de enige die dit merkt.
Eenmaal de bloempjes open, worden ze druk bezocht door allerlei zweefvliegen en andere nectarzoekende wezens.
De nabijheid van zwanen en de haast spreekwoordelijke schoonheid zullen wel bijgedragen hebben tot de naam van deze bloemen.
In de middeleeuwen  kenden de mensen deze plant maar al te goed. Ze is eetbaar en werd ook als dusdanig gebruikt. De jonge stengels werden met stroop gegeten, maar blijkbaar is het nooit een echt succes geworden. Ontzag voor de schoonheid?
In onze moderne samenleving heeft de zwanenbloem een edele functie erbij gekregen.
Onze waterlopen zijn vervuild, maar het gaat de goede kant op.
Heel wat initiatieven zijn genomen om de boel te saneren. Het kan altijd beter, maar tientallen jaren van extreme vervuiling worden niet in dezelfde tijd weer ongedaan gemaakt. De natuur heeft veel meer tijd nodig om zichzelf te herstellen.
En juist de zwanenbloem is een indicator, een barometer om te zien hoe goed of hoe slecht het met een waterloop gesteld is.
Zwanenbloemen hebben behoorlijk zuiver water nodig om te willen groeien en bloeien.
Het gaat met deze prachtplant de goede kant uit en op alsmaar meer plekken kom je ze tegen. Maar goed ook, want ze verdienen hun stekje in het natuur- en cultuurlandschap dat zo eigen is aan onze lage landen.

Tekst en fotografie : Johan Opsomer
Stuur een mailtje naar johan.opsomer@pandora.be voor een gratis abonnement, zo krijg je minstens één keer per week een pagina in je mailbox.

Blader doorheen de reeds gepubliceerde pagina's door links op het onderwerp te klikken.