Dit is een pagina van Natuurplakboek.be

NATUURPLAKBOEK nr 81

Door JOhan Opsomer – 17 juli 2009

Er staat een bes in de aanbieding, daar ergens diep in het bos.
En ze staat er glimmend bij. Meer uitnodigend kan deze maaltijd nauwelijks zijn. En er is er maar één, maar één die kan tellen.
Deze plant is een wolf in schaapskleren, een vreselijk valse verleider.
De éénbes heeft boven op haar stengel weliswaar maar één enkele bes staan, maar deze is in staat om een veelvoud aan leed te veroorzaken. Ze is namelijk behoorlijk giftig.  De vergissingen met bosbessen zijn niet uit te sluiten. Hoewel éénbes behoorlijk zeldzaam is, komen er elk jaar wel een aantal vergiftigingen voor. Braken, hoofdpijn, krampen in maag en darmen zijn de gevolgen.
Ooit werd de bes gebruikt om krankzinnigheid te behandelen. Ze kreeg dan de naam ‘dol-bes’.
Het is echter de Latijnse naam ‘Paris’ die het mooiste verhaal rond deze zonderlinge plant verbergt. Paris quadrifolia, met vier bladeren. In de vier bladeren ziet men de drie godinnen (Pallas Athene, Hera en Aphrodite) en als vierde blad Paris, de zoon van de Trojaanse koning Priamos.
En de bes dan, zal je je afvragen. Daar zag men de twistappel in, de appel die door Eris, de godin van de ruzie, in de danszaal werd geworpen en waarop geschreven stond : ‘Voor de mooiste vrouw’. Paris had de onfortuinlijke taak om uit de drie godinnen de mooiste te kiezen. Het Parisoordeel was de onrechtstreekse aanleiding voor de Trojaanse oorlog.
Als je voor de éénbes zo veel op het spel wil zetten is een andere vraag. Voor de meeste natuurgebieden en hun conservators is de éénbes een soort symbool geworden van ongereptheid. Staat ze er en is ze er spontaan gekomen, dan moet het wel een boeiende en gezonde streek zijn, waar de natuur kansen krijgt en optimaal in evenwicht is. Tenslotte moet de hele bes door een vogelmaag passeren zodat het zaadje week wordt en voldoende zuren kan opnemen om de kiemkracht aan te wakkeren. Het uitgepoepte zaadje moet dan ook nog op een ideale plaats terechtkomen zodat er een nieuwe plant kan ontstaan.

Tekst en fotografie : Johan Opsomer
Stuur een mailtje naar johan.opsomer@pandora.be voor een gratis abonnement, zo krijg je minstens één keer per week een pagina in je mailbox.

Blader doorheen de reeds gepubliceerde pagina's door links op het onderwerp te klikken.