Dit is een pagina van Natuurplakboek.be

NATUURPLAKBOEK nr 50

Door JOhan Opsomer – 12 december 2008

Korstmos. Maar is dat eigenlijk wel mos?
Antwoord in een notendop : Neen.
Korstmos is geen plant op zich, maar een wel heel innige omhelzing tussen enerzijds een schimmel en anderzijds een wier of een alg.
Zonder elkaar kunnen ze niet leven. Twee voor de prijs van één.
Ze zorgen bijzonder goed voor elkaar. De algen zorgen dat de schimmel eten heeft. Het zijn  zij die de suikers aanmaken zodat de schimmel kan blijven groeien, traag weliswaar. Dat voedsel wordt door de fotosynthese gemaakt.
En de schimmel zorgt er voor dat de algen (of de wieren) niet uitdrogen. Ze leggen met hun schimmelhuid een laag erover en beschermen ze zo tegen het felle zonlicht. Wat we zien is dus de structuur van de schimmel. Ze vangen het noodzakelijke vocht op die ze graag met de algen delen.
Korstmossen hebben een substraat nodig, een plek om zich op vast te ankeren. Stenen of oude boomstronken, een boomstam of het zand van een duin. Zowat alles kan dienen.
En ze hebben vaak prachtige namen.
Rijstkorrelmos bijvoorbeeld zegt mij heel veel over hoe die er moet uitzien. Nochtans heb ik deze soort nooit ontmoet en zal ik ze waarschijnlijk ook nooit te zien krijgen.
Zeer zeldzaam of misschien wel uitgestorven door ons eigen toedoen. Korstmossen zijn uiterst gevoelig voor luchtverontreiniging .Zelfs zonder meetapparatuur kan men de luchtkwaliteit bepalen aan de hand van de lijst van soorten korstmossen die in een bepaalde streek voorkomen.
Of al die zeldzame soorten het nog redden blijft een open vraag. Ze groeien zo traag hé. Vaak maar een tiende van een millimeter in een jaar. En ook de voortplanting door de sporen gebeurt met mondjesmaat. Misschien komen ze wel terug, ook al is het tergend traag. Het laten verdwijnen van de soorten ging in elk geval veel vlugger.

Tekst en fotografie : Johan Opsomer
Stuur een mailtje naar johan.opsomer@pandora.be voor een gratis abonnement, zo krijg je minstens één keer per week een pagina in je mailbox.

Blader doorheen de reeds gepubliceerde pagina's door links op het onderwerp te klikken.